Rękawice ochronne

Rękawice robocze i ochronne należą do najpowszechniej i najchętniej stosowanych ochron osobistych. Spowodowane jest to tym, że podczas pracy najbardziej narażone na działanie różnych szkodliwych czynników są właśnie dłonie pracownika. Dyrektywa 89/686/EWG w sprawie wymagań bezpieczeństwa i ochrony zdrowia dotyczących stosowania przez pracowników środków ochrony indywidualnej w miejscu pracy wprowadza podział artykułów BHP – w tym także rękawic – na 3 kategorie ochronne, w zależności od poziomu ryzyka, na jakie pracownik jest narażony. W przypadku rękawic podział ten można scharakteryzować następująco:

Kategoria I

Rękawice stosowane w warunkach niskiego ryzyka.

Rękawice tej kategorii chronią przed powierzchownym uszkodzeniem naskórka, temperaturą nieprzekraczającą 50°C oraz przed środkami chemicznymi o delikatnym działaniu (np. środkami czyszczącymi). Ich użytkowanie poprawia komfort pracy, a ich stosowanie nie jest uzależnione od wyników badań specjalnych jednostek badawczych. Do tej grupy należy większość zwykłych rękawic roboczych, rękawice do prac gospodarczych, domowych, w ogrodzie itp.

Kategoria II

Rękawice do prac przy średnim ryzyku uszkodzenia.

Do tej kategorii zaliczane są rękawice używane w sytuacjach o stopniu ryzyka nie klasyfikowanym jako niskie czy bardzo wysokie. Są to głównie rękawice chroniące przed chemikaliami oraz uszkodzeniami mechanicznymi. Takie ryzyko jest bardzo szeroko rozpowszechnione w różnorakich gałęziach przemysłu i dotyczy większości prac przemysłowych. Do tej grupy należą także rękawice chroniące przed zimnem i ciepłem (do 100°C).

Kategoria III

Rękawice stosowane w sytuacjach wysokiego ryzyka wystąpienia poważnego uszkodzenia.

Rękawice tej kategorii używane są wówczas, gdy istnieje duże ryzyko wystąpienia poważnego lub trwałego uszkodzenia dłoni, np. przy pracach z bardzo agresywnymi substancjami chemicznymi, przy wysokim napięciu itd.

Rękawice ochronne dzieli się według zagrożeń, przed którymi mają chronić. Poza odpowiednimi normami, związanymi z poszczególnymi zagrożeniami, wszystkie muszą spełniać wymagania PN-EN 420 Wymagania ogólne dla rękawic.

1. Rękawice skórzane oraz rękawice kombinowane ze skór i tkanin.

Rękawice skórzane i kombinowane zaleca się do prac przeładunkowych, transportowych i porządkowych. Rękawice posiadające amortyzator uderzeń w części grzbietowej mogą być stosowane przez pracowników zatrudnionych w budownictwie, murarstwie, przy montażach, pracach konstrukcyjnych, kamieniarskich itp.

Konstrukcja rękawic skórzanych i skórzano-tkaninowych jest podobna. Najczęściej występują w wersji pięciopalcowej.

W przypadku rękawic kombinowanych część chwytna wykonana jest ze skóry bydlęcej, świńskiej lub koziej (dwoina lub lico), natomiast część grzbietowa i mankiet – z tkaniny bawełnianej (drelich) lub bawełnopodobnej. Końce palców oraz część grzbietowa w miejscu główek kości śródręcza są wzmocnione skórą. Często posiadają tzw. bizę, czyli wąski pasek skóry chroniący szew przed przetarciem. Niektóre rękawice posiadają pod wzmocnieniem części grzbietowej – w miejscu główek kości śródręcza – amortyzator, czyli wkład włókninowy lub z pianki poliuretanowej.

Powyżej nadgarstka rękawice mogą posiadać ściągacz z gumowej taśmy.

Mankiet jest doszywany, może być usztywniany, wykonany zazwyczaj z tej samej tkaniny, co część grzbietowa rękawicy. Rękawice mogą posiadać wewnątrz podszewkę, wkłady ocieplające oraz wkłady antyprzecięciowe wykonane z kevlaru. W zależności od przeznaczenia występują również w wersji cztero-, trzy- i jednopalcowej.

2. Rękawice tkaninowe i dzianinowe, powlekane gumą lub tworzywami sztucznymi.

Rękawice z dzianin lub tkanin powlekane gumą lub tworzywami sztucznymi (nitryl, PCW, PU i in.) przeznaczone są do różnych prac. Są to rękawice pięciopalcowe, w części chwytnej w całości oblane gumą lub tworzywem, w części grzbietowej natomiast powlekane całkowicie lub częściowo np. do wysokości kości śródręcza (dla lepszej wentylacji rękawicy). Powleczenie może być szorstkowane w celu uzyskania lepszej chwytności. Rękawice mogą być zakończone ściągaczem lub usztywnianym mankietem. Rękawice powlekane w części chwytnej gumą lub tworzywem stosuje się najczęściej do transportu ręcznego ciężkich przedmiotów, do przenoszenia przedmiotów mokrych czy zatłuszczonych, do prac montażowych, remontowych, w budownictwie i transporcie.

Do tej grupy można też zaliczyć rękawice tkaninowe lub dzianinowe nakrapiane gumą lub tworzywem sztucznym jedno- lub dwustronnie. Zwiększają one chwytność rękawic służących do prac montażowych i przenoszenia lekkich i śliskich przedmiotów.

TABELA ODPORNOŚCI CHEMICZNEJ

Nazwa związku

Latex naturalny

Neopren

Nitryl

PVC
Winyl

Octan amonu

***

***

***

***

Octan butylu

-

*

*

*

Octan etylu

-

*

*

*

Aceton

***

**

-

-

Bezwodnik kwasu octowego 50%

***

***

***

***

Kwas bromowodorowy

***

*

*

*

Kwas chromowy

-

-

*

**

Kwas fluorowodorowy 30%

**

***

***

**

Kwas mlekowy 85%

*

***

***

***

Kwas oleinowy

*

***

***

*

Kwas karbolowy

*

**

**

**

Kwas stearynowy

**

***

**

**

Kwas siarkowy rozcieńczony (akumulatorowy)

***

***

***

***

Alkohol amylowy

***

***

***

***

Alkohol butylowy (lub n-butanol)

***

***

***

***

Alkohol izobutylowy (lub izobutanol)

***

***

***

***

Alkohol oktylowy

*

***

***

*

Aldehyd benzoesowy

-

-

*

-

Wodorotlenek amonowy stężony

***

***

***

***

Asfalt

-

*

***

-

Masło

-

***

***

*

Kwaśny węglan potasu

***

***

***

***

Dwuchroniam potasu

*

***

***

***

Napoje bezalkoholowe

***

***

***

***

Boraks

***

***

***

***

Węglan amonu

***

***

***

***

Węglan potasu

***

***

***

***

Wapno gaszone

***

***

***

***

Chloroaceton

***

***

-

-

Chlorek amonu

***

***

***

***

Chlorek cyny

*

***

***

***

Chlorek niklu

***

***

***

***

Chlorek sodu

***

***

***

***

Krezol

-

***

***

***

Cykloheksan

-

*

**

-

Cykloheksanon

*

*

-

-

środki chwastobójcze

***

***

***

***

Alkohol dwuacetanowy

***

***

-

*

Dwubutyloftalan

**

*

***

-

Dwuchlorek propylenu

-

-

*

-

Dwuoktyloftalan

**

***

***

-

Woda utleniona

*

***

***

-

Nawozy

***

***

***

***

Benzyna

-

**

***

*

Eter siarkowy (farmakologiczny)

*

***

***

*

Etyloanilina

*

***

***

*

Utrwalacze

***

***

***

***

Fluorofosforan wapnia

***

***

***

***

Oleje opałowe

-

*

***

*

Olej napędowy

-

*

***

*

Glikole

***

***

***

***

Tłuszcze mineralne

-

*

***

*

Olej arachidowy

-

***

***

*

Oleje napędowe DIESEL

-

*

***

*

Oleje smarownicze

-

*

***

*

Smalec

-

***

***

*

Olej rzepakowy

-

*

***

-

Olej parafinowy

-

*

***

*

Olej rycynowy

-

***

***

-

Olej turbinowy

-

*

***

*

Podchloryn wapnia

***

***

***

***

Izobutyloketon

***

***

-

-

Mleko i produkty mleczne

*

***

***

-

Tlenek magnezowy

***

***

***

***

Metylooctan

*

***

*

*

Metyloanilyna

*

*

***

***

Metyloetyloketon

***

*

-

-

Metyloizobutyloketon

**

*

-

-

Monoetanoloamina

***

***

***

***

Nafta

-

*

***

*

N-butyloamina

***

***

***

***

Azotan wapniowy

***

***

***

***

Azotan sodowy

***

***

***

***

Nitropropan

***

**

*

-

Farba glicerynowo-ftalanowa

-

*

***

*

Czterochloroetylen

-

*

**

*

Fosforany wapnia

***

***

***

***

Fosforany sodu

***

***

***

***

Płatki potażu (węglanu potasowego)

***

**

**

***

Produkty do pręcenia włosów

***

***

***

***

Żywice poliestrowe

-

*

**

*

Krzemiany

***

***

***

***

Stężona soda (węglan sodowy) do prania

***

***

*

*

Siarczan potasu

***

***

***

***

Siarczan cynku

***

***

***

***

Farby (farby do włosów)

***

***

***

***

Czterowodorofuran (tertahydrofuran)

**

*

-

-

Fosforan trójbutylowy

*

**

**

*

Fosforan trójkrezylowy

***

**

***

**

Trójnitrobenzen

-

*

**

*

Fosforan trójfenylowy

*

***

***

*

Drób

*

***

***

-

Ksylen

-

*

**

-

Octan amylu

-

*

*

*

Octan wapnia

***

***

***

***

Octan potasu

***

***

***

***

Kwas octowy lodowaty

***

***

**

*

Kwas borowy stężony

***

***

***

***

Kwas chlorowodorowy 30% i 5%

***

***

***

**

Kwas cytrynowy

***

***

***

***

Kwas mrówkowy 90%

-

**

*

*

Kwas azotowy 20%

**

**

*

*

Kwas szczawiowy

***

***

***

***

Kwas fosforowy

***

***

***

***

Kwas siarkowy stężony

-

*

-

**

Kwas winowy

***

***

***

***

Alkohol benzylowy

*

**

**

**

Alkohol etylowy (lub etanol)

***

***

***

***

Alkohol metylowy (lub metanol)

***

***

***

***

Aldehyd octowy (lub acetaldehyd)

***

***

*

-

Aldehyd mrówkowy do 30%

***

***

***

***

Anilina

**

**

*

-

Benzen

-

-

*

-

Buraki

***

***

***

***

Kwaśny węglan sodowy

***

***

***

***

Wodorosiarczyn sodowy

***

***

***

***

Napoje alkoholizowane

***

***

***

***

Bromki

***

***

***

-

Węglan sodowy

***

***

***

***

Wapno palone

***

***

***

***

Chlor

-

***

***

***

Chloroform

-

*

**

-

Chlorek wapnia

***

***

***

***

Chlorek metylenu

-

*

*

-

Chlorek potasu

***

***

***

***

Kreozot

*

***

***

***

Cyjanek potasu

***

***

***

***

Cykloheksanol

***

***

***

***

środek odbarwiający do włosów

***

***

***

***

Detergenty gospodarcze

**

***

**

**

Dwubutyloeter

-

*

***

-

Dwuchlorek etylenu

-

-

*

-

Dwuetanoloamina

***

***

***

***

Wybielacz

***

***

***

***

Woda królewska

-

**

*

*

Terpentyna

-

*

***

*

Eter naftowy

-

**

***

-

Etyloamina

*

*

***

*

Glikol etylenowy

***

***

***

***

Płyny hydrauliczne (estry)

***

***

***

*

Formalina (lub formaldehyd)

***

***

***

***

Furfurol (lub furfural lub aldehyd furfurylowy)

***

**

-

-

Gliceryna

***

***

***

***

Tłuszcze zwierzęce

*

***

***

-

Heksan

-

*

***

*

Oleje chłodząco-smarujące

-

***

***

***

e (lockhead)

*

***

***

*

Oleje hydrauliczne (ropa naftowa)

-

*

***

*

Olej lniany

-

***

***

*

Olej z oliwek

-

***

***

*

Olej sosnowy

-

*

***

*

Olej sojowy

-

***

***

*

Wodorotlenek wapnia

***

***

***

***

Podchloryn sodowy

***

***

***

***

Nafta

-

*

***

*

Proszki do prania

***

***

***

***

Olej napędowy

-

*

***

*

Metyloamina

***

**

***

***

Metylocyklopentan

-

*

***

*

Mrówczan metylu

*

***

*

*

Salicylan metylu

***

***

***

***

Chlorek fenylu

-

*

*

-

Naftalen

-

*

**

*

Azotan amonowy

***

***

***

***

Azotan potasowy

***

***

***

***

Nitrobenzen

-

*

*

-

Perfumy i esencje

***

***

***

***

Farba wodna

***

***

***

***

Manganian potasowy

***

***

***

***

Fosforany potasu

***

***

***

***

Ryby i skorupiaki

*

***

***

*

Stężony potaż (węglan potasowy) do prania

***

***

**

***

Produkty naftowe

-

*

**

*

Szampony

***

***

***

***

Płatki sody (węglanu sodowego)

***

***

*

*

Styren

-

*

*

*

Siarczan sodu

***

***

***

***

Siarczyny, wodorosiarczyny, podsiarczyny

***

***

***

***

Czterochlorek węgla

-

*

**

*

Toluen

*

*

**

*

Trójchloroetylen

-

*

*

-

Trójetanoloamina 85%

***

***

***

***

Trójnitrotoulen

-

*

**

*

Ocet i przyprawy

***

***

***

**

Roztwór ropy naftowej

-

**

***

*

Ksylofenyl

-

*

***

*

*** bardzo dobra ** dobra * średnia - nie stosować

3. Rękawice dzianinowe.

Rękawice wykonane z dzianin przeznaczone są do różnych prac – w zależności od materiału, z którego są wykonane. Rękawice trykotowe z bawełny stosuje się do prac monterskich i sortowniczych. Rękawice dziane poliamidowo-poliestrowe używane są podczas prac w przemyśle motoryzacyjnym, przy lekkich pracach montażowych i porządkowych.

Rękawice stylonowe stosowane są np. w przemyśle spożywczym przy kontakcie z żywnością (podczas porcjowania mięsa, patroszenia drobiu itp.). Rękawice dziane z kevlaru polecane są do prac montażowych w przemyśle samochodowym, elektronicznym, w zakładach szklarskich, wszędzie tam, gdzie istnieje ryzyko przecięcia skóry dłoni.

Mogą być też stosowane jako wkłady do innych rękawic, zwiększając ich odporność na przecięcie. Kevlar chroni również przed wysoką temperaturą. Rękawice z przędzy rdzeniowej wykonane są z nici stalowych w oplocie z włókien syntetycznych (poliestrowych lub kevlarowych). Rękawice te charakteryzują się bardzo wysoką odpornością na przecięcie i zalecane są głównie do prac, przy wykonywaniu których, pracownik ma kontakt z ostrymi krawędziami (np. przy łamaniu szkła, przenoszeniu blach). Nie chronią natomiast przed przekłuciem.

4. Rękawice z elementów metalowych.

Rękawice z kółek metalowych przeznaczone są do ochrony rąk przed przecięciem podczas prac z bardzo ostrymi narzędziami (noże ręczne) lub przedmiotami. Stosuje się je w przemyśle mięsnym, w przemyśle tworzyw sztucznych, skórzanym, papierniczym itp.

Rękawice ochronne z płytkami stalowymi są rękawicami pięciopalcowymi składającymi się z dwóch części. Część zewnętrzna to rękawica uszyta z dzianiny powlekanej kauczukiem poliakrylonitrylowym, część wewnętrzna wykonana jest z dzianiny kevlarowej pokrytej po stronie chwytnej prostokątnymi płytkami stalowymi. Rękawice chroniące przed przecięciem piłą łańcuchową posiadają powierzchnię ochronną w części grzbietowej (śródręcze i cztery palce bez kciuka – dotyczy tylko rękawicy lewej). Rękawice z płytkami stalowymi zaleca się do ochrony rąk przed ciężkimi urazami mechanicznymi (gł. przecięciem i przekłuciem), przy sortowaniu i usuwaniu odpadów, przy wykonywaniu czynności zawodowych w pogotowiu ratunkowym, w policji, służbach celnych itp.

DOBÓR RĘKAWIC CHRONIĄCYCH PRZED USZKODZENIAMI MECHANICZNYMI

Przy doborze odpowiednich rękawic należy mieć na względzie rodzaj wykonywanej pracy, warunki, w jakich się ona odbywa i przede wszystkim stopień zagrożenia, czyli ciężkość następstw urazu.

Do ochrony przed lekkimi urazami mechanicznymi (obtarcie naskórka, lekkie skaleczenia i przekłucia) należy stosować:
• rękawice kombinowane ze skór i tkanin,
• rękawice tkaninowe i dzianinowe, nakrapiane np. PCW, PU.

Do ochrony przed średniociężkimi urazami mechanicznymi (przecięcie nożem, ostrą krawędzią) przeznaczone są:
• rękawice skórzane,
• rękawice powlekane gumą lub tworzywem sztucznym,
• rękawice z dzianin poliestrowych, stylonowych, poliamidowych, kevlarowych, rdzeniowych.


NORMY

EN420:1994 Wymagania ogólne dla rękawic ochronnych

Norma EN420 określa podstawowe wymagania w stosunku do rękawic ochronnych w zakresie :

- Identyfikacja producenta i znakowanie wyrobu
- Nieszkodliwość (np. : ph materiałów, które powinny być jak najbardziej neutralne)
- przestrzeganie uzgodnionych rozmiarów (patrz tabela doboru rozmiarów na stronach katalogu i FAQ’S (najczęściej zadawane pytania) )
- Wygoda użytkowania : Należy oczekiwać, że rękawica zapewni możliwie jak największą wygodę użytkowania, w zależności od zastosowania do którego jest przeznaczona.
- budowa rękawicy

en511-1994.jpg EN511:1994 Rękawice chroniące przed Zimnem

Norma EN511 określa wymagania i metody badań dla rękawic ochronnych chroniących przed zimnem konwekcyjnym lub kontaktowym, aż do temperatury -50°C. Zimno to może być związane z warunkami klimatycznymi lub działalnością zawodową w przemyśle. Specyficzne wartości różnych poziomów parametrów technicznych są określane zgodnie z wymaganiami odpowiadającymi każdej kategorii zagrożenia lub każdej dziedzinie specjalnego zastosowania.

Badania wyrobów mogą być prowadzone tylko w odniesieniu do poziomów parametrów technicznych, a nie do poziomów ochrony.


Atrybut 1 : Odporność na zimno konwekcyjne ( 0 do 4 )
Pomiar wartości izolacji termicznej rękawicy w m2 x ?C/W

Atrybut 2 : Odporność na zimno kontaktowe (0 do 4 )
Pomiar wielkości odporności termicznej rękawicy w m2?C/W

Atrybut 3 : Nieprzepuszczalność wody ( 0 lub 1 )
Określa czy następuje czy nie, przenikanie po 30 minutach


EN12477:2001/A1:2005
Rękawice ochronne dla Spawaczy

Ten projekt normy określa wymagania i metody badań dla rękawic używanych do ręcznego spawania metali, cięcia i technik pokrewnych. Rękawice spawalnicze są klasyfikowane w dwóch kategoriach : B jeśli wymagana jest duża wygoda użytkowania oraz A, dla innych procesów spawalniczych.

en374-3-2003.jpg EN374-3:2003 Rękawice chroniące przed Zagrożeniami Chemicznymi

Norma EN374-3 dotyczy określenia odporności materiałów wchodzących w skład rękawic na przenikanie produktów chemicznych potencjalnie niebezpiecznych, nie w postaci gazowej, w przypadku ciągłego kontaktu z nimi. Należy podkreślić, że badanie nie odzwierciedla warunków w jakich rękawica jest używana, i że wyniki badań, które mają względną wartość, mogą być użyte tylko do porównywania materiałów na podstawie zakresu ich czasów przebicia.

Atrybut 1 : Przenikanie (0 lub 1)
Pokazuje, czy wyrób jest odporny lub nie na przenikanie wody i powietrza.

Atrybut 2 : Przesiąkanie (od 1 do 6)
Pokazuje czas niezbędny dla niebezpiecznego produktu do przejścia przez warstwę ochronną poprzez przesiąkanie.

en388-2003.jpg EN388:2003 Rękawice chroniące przed zagrożeniami Mechanicznymi

Atrybut 1 : Odporność na ścieranie na ścieranie ( od 0 do 4 )
Określona przez ilość cykli niezbędnych do wykonania aż do przekłucia próbki produktu

Atrybut 2 : Odporność na przecięcie ostrym narzędziem ( od 0 do 5 )
Określona przez ilość cykli niezbędnych do przecięcia próbki przy stałej prędkości

Atrybut 3 : Odporność na rozdzieranie ( od 0 do 4 )
Jest to siła minimalna niezbędna do rozdarcia próbki

Atrybut 4 : Odporność na przekłucie ( od 0 do 4 )
Jest to siła niezbędna do przekłucia próbki za pomocą znormalizowanego stalowego trzpienia